Ajowan – kminek pachnący tymiankiem

W rodzinie Apiaceae (selerowatych) wyróżniamy szereg roślin leczniczych i przyprawowych. Wśród nich warto wspomnieć takie jak kolendra, kmin rzymski, kminek czy biedrzeniec anyż. Większość z nich jest uprawiana w Europie od niepamiętnych czasów.  Jest pewna mniej znana współcześnie przyprawa hodowana w Indiach, a pochodząca z …

Szafran – czerwień droższa od złota

Współczesna agrokultura kojarzy się przede wszystkim z wielkimi maszynami rolniczymi i zaawansowanymi metodami zbiorów owoców, warzyw i kwiatów. Jednak istnieje roślina, której hodowla nie zmieniła się od 4 tysięcy lat. Jest to szafran (Crocus sativus), którego pręciki (stigma croci) w XVIII wieku w Ameryce Północnej …

Dynia – historia naturalna owocu z Nowego Świata

Jesień to pora roku, która wybitnie kojarzy się z przemijaniem (o czym pisałem w poprzednim artykule) oraz ze zbiorami zbóż, warzyw i owoców. Z perspektywy botaniki ekonomicznej owocem nazywamy przekształconą mięsistą bądź suchą dojrzałą zalążnię kwitnącej rośliny, zawierającą nasienie bądź nasiona. Warzywem określamy inne organy …

Tymianek – starożytne kadzidło i smak Prowansji

Do roślin z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae) należą tak popularne zioła jak rozmaryn, szałwia, mięta czy melisa. Jednak jedna przyprawa należąca do tej grupy wyróżnia się liczbą różnych form i gatunków, a jej historia rozpoczyna się od zastosowania jej jako surowca wykorzystywanego w mumifikacji… Jest to …

Pieprz murzyński – przyprawa niepoprawna politycznie

Na kontynentalnej Afryce występują tylko dwa gatunki „pieprzy,” których używa się jako przyprawy: wchodnioafrykański pieprz długi (Piper capense) oraz pieprz ashantii (Piper guineense). Jednak istnieje drzewo rosnące w Afryce, którego owoce wykorzystywane były powszechnie od czasów starożytnych jako substytut pieprzu czarnego. Jest to pieprz etiopski …

Goździki – jadalne kwiaty

Współcześnie w sztuce kulinarnej stosuje się kwiaty z ponad 130 gatunków roślin. Wykorzystanie ich staje się coraz bardziej powszechne, co więcej powstają przedsiębiorstwa specjalizujące się w produkcji kwiatów na potrzeby gastronomiczne. Istnieją jednak pąki kwiatowe, które zapisały się zarówno w historii kulinariów, medycyny jak i …

Czarny kardamon – większy brat królowej przypraw.

Większości ludzi zna przyprawę jaką jest kardamon, kojarzy się ona z kawą, bliskim wschodem czy kuchnią skandynawską. Zdecydowanie mniej znany jest czarny kardamon wykorzystywany w kuchni hinduskiej, nepalskiej, a także w tradycyjnej medycynie chińskiej. Komu polecał tę przyprawę Hu szu-hui? Jaki polski duchowny ją badał? …

Voatsiperifery – dziki pieprz z Madagaskaru

Sztuka kulinarna i gastronomia nie jest stała i podlega różnego typu zmianom i modom. Nie inaczej jest z rynkiem przypraw. Istnieją przyprawy, które są stosowane od epoki kamienia, jak pieprz długi, są też i takie które zostały rozpowszechnione w Europie po podróży Kolumba do „Nowego …

Pieprz długi – średniowieczny rarytas czy niepotrzebna fanaberia?

Pieprz długi (Piper longum) jest przyprawą, która była bardzo popularna w starożytności i średniowieczu, jednak współcześnie w Europie jest niemal nieznana. Stosowano ją jako składnik leków, środek antykoncepcyjny oraz używka. Współcześnie zaczyna mieć swój swoisty renesans. Kto stosował pieprz długi jako lek na astmę? Jaki …

Fasola Tonka – trujący substytut wanilii?

Żubrówka swój specyficzny aromat zawdzięcza związkowi chemicznemu o nazwie kumaryna. Pierwotnie była ona odkryta w nasionach południowoamerykańskiego drzewa – tonkowca wonnego (Dipteryx odorata). Współcześnie surowiec ten stosuje się głównie w przemyśle perfumeryjnym i tytoniowym, jednak coraz więcej smakoszy zaczyna znowu stosować go jako przyprawę – …

Ziele niby angielskie a tak naprawdę owoc z Jamajki

Bardzo wysoka cena przypraw pochodzących z Indii, zwłaszcza pieprzu czarnego, była jednym z czynników, które zaowocowały wyprawą Kolumba do Nowego Świata w 1492 r. . Dlatego nie powinny dziwić próby wyszukiwania wśród nieznanych wcześniej roślin, takich które mogłyby być wykorzystane jako surowce lecznicze i gospodarcze. …

Wszystko co chcielibyście wiedzieć o pieprzu czarnym ale baliście się zapytać…

„Wieprza pieprzysz, Pietrze, pieprzem?Przecież wie to każdy kiep, żeWieprze są bez pieprzu lepsze”! (Jan Brzechwa) Historia stosowania przypraw i substancji aromatycznych przez człowieka jest równie stara co historia samej ludzkości. Jednak niewątpliwym „królem przypraw” jest pieprz czarny. Jest on najpowszechniej stosowaną przyprawą na świecie (odpowiada …