Ajowan – kminek pachnący tymiankiem

W rodzinie Apiaceae (selerowatych) wyróżniamy szereg roślin leczniczych i przyprawowych. Wśród nich warto wspomnieć takie jak kolendra, kmin rzymski, kminek czy biedrzeniec anyż. Większość z nich jest uprawiana w Europie od niepamiętnych czasów.  Jest pewna mniej znana współcześnie przyprawa hodowana w Indiach, a pochodząca z Egiptu; nazywana jest kminkiem etiopskim …

Szafran – czerwień droższa od złota

Współczesna agrokultura kojarzy się przede wszystkim z wielkimi maszynami rolniczymi i zaawansowanymi metodami zbiorów owoców, warzyw i kwiatów. Jednak istnieje roślina, której hodowla nie zmieniła się od 4 tysięcy lat. Jest to szafran (Crocus sativus), którego pręciki (stigma croci) w XVIII wieku w Ameryce Północnej były warte tyle, ile wynosiła …

Dynia – historia naturalna owocu z Nowego Świata

Jesień to pora roku, która wybitnie kojarzy się z przemijaniem (o czym pisałem w poprzednim artykule) oraz ze zbiorami zbóż, warzyw i owoców. Z perspektywy botaniki ekonomicznej owocem nazywamy przekształconą mięsistą bądź suchą dojrzałą zalążnię kwitnącej rośliny, zawierającą nasienie bądź nasiona. Warzywem określamy inne organy roślin wykorzystywanych gospodarczo jako produkt …

„Dodaj kuminu i pieprzu…”, czyli o dawnych metodach konserwacji zwłok przy pomocy przypraw

Październik kojarzy się ludziom z przemijaniem i wspominaniem umarłych. Pragnienie wiecznego życia towarzyszyło ludzkości od zarania, a potrzeba przedłużania naszej powłoki zewnętrznej inspirowała ludzi do przeprowadzania badań naukowych i zgłębiania tajemnic natury. W tym specjalnym wpisie zostały opisane metody mumifikacji i konserwacji zwłok od czasów starożytnych do XIX wieku, a …

Tymianek – starożytne kadzidło i smak Prowansji

Do roślin z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae) należą tak popularne zioła jak rozmaryn, szałwia, mięta czy melisa. Jednak jedna przyprawa należąca do tej grupy wyróżnia się liczbą różnych form i gatunków, a jej historia rozpoczyna się od zastosowania jej jako surowca wykorzystywanego w mumifikacji… Jest to tymianek/macierzanka = Thymus vulgaris, i …

Pieprz murzyński – przyprawa niepoprawna politycznie

Na kontynentalnej Afryce występują tylko dwa gatunki „pieprzy,” których używa się jako przyprawy: wchodnioafrykański pieprz długi (Piper capense) oraz pieprz ashantii (Piper guineense). Jednak istnieje drzewo rosnące w Afryce, którego owoce wykorzystywane były powszechnie od czasów starożytnych jako substytut pieprzu czarnego. Jest to pieprz etiopski (Xylopia aethiopica), nazywany również przedpieprzem, …

Voatsiperifery – dziki pieprz z Madagaskaru

Sztuka kulinarna i gastronomia nie jest stała i podlega różnego typu zmianom i modom. Nie inaczej jest z rynkiem przypraw. Istnieją przyprawy, które są stosowane od epoki kamienia, jak pieprz długi, są też i takie które zostały rozpowszechnione w Europie po podróży Kolumba do „Nowego Świata” – fasola tonka, ziele …

Pieprz długi – średniowieczny rarytas czy niepotrzebna fanaberia?

Pieprz długi (Piper longum) jest przyprawą, która była bardzo popularna w starożytności i średniowieczu, jednak współcześnie w Europie jest niemal nieznana. Stosowano ją jako składnik leków, środek antykoncepcyjny oraz używka. Współcześnie zaczyna mieć swój swoisty renesans. Kto stosował pieprz długi jako lek na astmę? Jaki kucharz uważał ją za godną …

Fasola Tonka – trujący substytut wanilii?

Żubrówka swój specyficzny aromat zawdzięcza związkowi chemicznemu o nazwie kumaryna. Pierwotnie była ona odkryta w nasionach południowoamerykańskiego drzewa – tonkowca wonnego (Dipteryx odorata). Współcześnie surowiec ten stosuje się głównie w przemyśle perfumeryjnym i tytoniowym, jednak coraz więcej smakoszy zaczyna znowu stosować go jako przyprawę – substytut wanilii o wyrafinowanym aromacie. …

Ziele niby angielskie a tak naprawdę owoc z Jamajki

Bardzo wysoka cena przypraw pochodzących z Indii, zwłaszcza pieprzu czarnego, była jednym z czynników, które zaowocowały wyprawą Kolumba do Nowego Świata w 1492 r. . Dlatego nie powinny dziwić próby wyszukiwania wśród nieznanych wcześniej roślin, takich które mogłyby być wykorzystane jako surowce lecznicze i gospodarcze. Zalicza się do nich mały …

Wszystko co chcielibyście wiedzieć o pieprzu czarnym ale baliście się zapytać…

„Wieprza pieprzysz, Pietrze, pieprzem?Przecież wie to każdy kiep, żeWieprze są bez pieprzu lepsze”! (Jan Brzechwa) Historia stosowania przypraw i substancji aromatycznych przez człowieka jest równie stara co historia samej ludzkości. Jednak niewątpliwym „królem przypraw” jest pieprz czarny. Jest on najpowszechniej stosowaną przyprawą na świecie (odpowiada za 34% rynku przypraw) i …